“Chúa tể của những chiếc nhẫn” khiến tôi nhớ vì cảm giác như mình đã thực sự bước vào một thế giới khác – một thế giới rộng lớn đến mức đôi khi quên mất rằng nó chỉ tồn tại trên những trang giấy.
J.R.R. Tolkien – Người kiến tạo cả một thế giới Middle-earth
John Ronald Reuel Tolkien không chỉ là một nhà văn mà còn là một học giả và nhà ngôn ngữ học của Đại học Oxford. Ông dành nhiều năm nghiên cứu các ngôn ngữ cổ, thần thoại Bắc Âu và văn hóa châu Âu, rồi từ đó tạo nên Middle-earth – một thế giới có bản đồ, lịch sử, truyền thuyết và thậm chí cả những ngôn ngữ riêng.
Điều khiến tôi khâm phục Tolkien không phải là ông viết nên một câu chuyện dài hơn một nghìn trang, mà là ông khiến người đọc tin rằng Middle-earth từng tồn tại ở một nơi nào đó trong lịch sử nhân loại.
Chúa tể của những chiếc nhẫn – Cuộc phiêu lưu vượt xa cuộc chiến giữa thiện và ác
Ngay từ những trang đầu tiên, tôi không còn cảm thấy mình đang đọc một cuốn tiểu thuyết. Middle-earth hiện lên với núi non, rừng già, thành quách, ngôn ngữ, lịch sử và những dân tộc riêng biệt, sống động đến mức khó tin rằng tất cả đều được tạo nên từ trí tưởng tượng của một con người.
Để ngăn chặn thảm họa, Frodo Baggins nhận được One Ring và cùng những người bạn Hobbit, Gandalf, Aragorn, Legolas, Gimli, Boromir lập nên Đoàn Hộ Nhẫn, mang chiếc nhẫn đến Núi Doom để tiêu hủy. Trên hành trình ấy, họ phải đối mặt với chiến tranh, phản bội, cám dỗ và sự hy sinh.
Nếu chỉ nhìn bề ngoài, đây là một câu chuyện phiêu lưu kỳ ảo với những trận chiến đồ sộ, nhưng càng đọc tôi càng nhận ra Tolkien không viết về phép thuật hay những anh hùng bất khả chiến bại. Ông viết về lựa chọn: Giữa quyền lực và lương tri – Giữa sự sợ hãi và lòng dũng cảm – Giữa việc sống an toàn hay chấp nhận hy sinh vì những điều lớn lao hơn bản thân.
Hình ảnh Frodo – Một Hobbit nhỏ bé, không mạnh nhất, cũng chẳng tài giỏi nhất, nhưng lại là người mang gánh nặng lớn nhất. Và rồi là Samwise Gamgee -nếu Frodo là người mang chiếc nhẫn thì Sam chính là người mang Frodo. Sam không chiến đấu vì vinh quang, cũng không mong được ghi tên vào lịch sử, điều duy nhất anh muốn là bạn mình có thể hoàn thành hành trình và trở về nhà.
Có những đoạn đọc rất chậm, nhưng càng chậm càng thấy xúc động. Bởi sau tất cả những trận chiến, điều Tolkien muốn nói dường như không phải chiến thắng của ánh sáng trước bóng tối, mà là cách con người giữ được lòng nhân hậu khi đứng trước quyền lực.
Với tôi “Chúa tể của những chiếc nhẫn” không đơn thuần là một tiểu thuyết kỳ ảo, đó là câu chuyện về những con người bình thường dám gánh lấy những điều vượt quá khả năng của mình. Điều khiến tác phẩm trở nên bất hủ không phải những phép thuật hay những trận chiến khổng lồ, mà là niềm tin rằng lòng dũng cảm có thể xuất hiện ở những con người nhỏ bé nhất và hy vọng vẫn luôn tồn tại ngay cả trong những thời khắc tăm tối nhất.
Sau khi khép lại hơn một nghìn trang sách, điều còn ở lại trong tôi không phải hình ảnh Sauron hay những đạo quân hùng mạnh, mà là bước chân lặng lẽ của Frodo và Sam trên con đường tiến vào Mordor. Họ vẫn bước tiếp, dù không biết mình có còn ngày trở về. Có lẽ chính vì thế mà sau hơn bảy mươi năm, “Chúa tể của những chiếc nhẫn” vẫn không chỉ là một cuốn sách, mà đã trở thành một huyền thoại của văn học thế giới.
Nếu cảm thấy bộ tiểu thuyết quá đồ sộ để bắt đầu, loạt phim chuyển thể của đạo diễn Peter Jackson là một lựa chọn rất đáng trải nghiệm. Bộ ba bộ phim không chỉ tái hiện thành công vẻ đẹp hùng vĩ của Middle-earth mà còn giữ được tinh thần cốt lõi trong tác phẩm của Tolkien. Âm nhạc của Howard Shore, diễn xuất của Elijah Wood, Ian McKellen, Viggo Mortensen cùng hàng trăm bối cảnh được xây dựng công phu đã góp phần tạo nên một trong những series điện ảnh xuất sắc nhất mọi thời đại.
Dẫu vậy, bộ phim vẫn chỉ là cánh cửa dẫn vào thế giới của Tolkien, chỉ khi đọc nguyên tác người ta mới cảm nhận được chiều sâu của lịch sử, văn hóa và những suy tư mà ông gửi gắm trong từng chương sách.
