Tôi thường hướng dẫn những bạn mới bắt đầu làm content, điều tôi nhắc nhiều nhất không phải là cách đặt từ khóa, cách viết tiêu đề hay cách tối ưu SEO hay cách viết để lên top nhanh.
Điều tôi luôn nói là:
Đừng viết cho Google. Đừng viết cho bot. Hãy viết cho người dùng đọc, bởi vì người đọc mới là người quyết định bài viết của bạn có giá trị hay không.
Đến bây giờ quan điểm đó của tôi vẫn không thay đổi, thậm chí tôi còn tin rằng nó đúng hơn bao giờ hết.
Ngày trước, nhiều người làm SEO thường nghĩ rằng chỉ cần chèn đủ từ khóa, viết đủ số lượng chữ, tham khảo vài bài đang đứng top rồi tổng hợp lại là có thể lên hạng.
Bây giờ thì việc đó còn dễ hơn, chỉ cần mở ChatGPT hoặc bất kỳ AI nào, nhập một câu lệnh là vài phút sau đã có một bài viết hơn 2.000 từ. Nhưng có một câu hỏi mà tôi nghĩ rất ít người tự hỏi mình: Bạn có thực sự hiểu những gì mình vừa xuất bản không?
Content không phải là cuộc thi xem ai tổng hợp được nhiều nguồn hơn.
Tôi đã gặp rất nhiều bài viết được tổng hợp từ top 5 hoặc top 10 kết quả tìm kiếm tổng hợp lại, đổi cách diễn đạt rồi ghép thành một bài mới. Nội dung nhìn qua có vẻ đầy đủ các tiêu đề, có mở bài, thân bài, kết luận, FAQ, checklist,… nhưng khi đọc kỹ thì rất mơ hồ.
Người viết chỉ đang ghép thông tin lại với nhau mà chưa thực sự hiểu bản chất vấn đề và nếu chính bản thân người viết còn thấy khó hiểu, người đọc chắc chắn cũng sẽ như vậy. Theo tôi, một bài viết tốt phải đạt được điều đơn giản nhất: chính người viết đọc lại cũng phải hiểu rõ những gì mình đang viết.
Khi hướng dẫn những bạn mới viết content, điều đầu tiên tôi hỏi gần như không bao giờ là: Từ khóa chính là gì? hay Đã tối ưu SEO chưa? Mà là: Em đã thực sự hiểu chủ đề này chưa?
Nếu câu trả lời là chưa, tôi thường bảo các bạn đừng vội viết. Hãy dành thêm thời gian đọc tài liệu, tìm hiểu từ nhiều nguồn, hoặc nếu có thể thì trải nghiệm nó, chỉ khi mình hiểu, mình mới có thể giải thích lại cho người khác một cách dễ hiểu.
Tôi luôn có một nguyên tắc rất đơn giản đó là sau khi viết xong, hãy đọc lại bài viết như thể mình là một người chưa biết gì về chủ đề đó. Nếu có đoạn nào chính mình còn thấy khó hiểu, diễn đạt chưa rõ hoặc phải đọc lại vài lần mới hiểu thì người đọc cũng sẽ gặp cảm giác tương tự.
Theo tôi, content không phải là cuộc thi xem ai tổng hợp được nhiều nguồn hơn, Content là quá trình biến một vấn đề phức tạp thành thứ mà người khác có thể hiểu được.
Đó là lý do đến bây giờ, dù AI đã thay đổi cách chúng ta làm nội dung rất nhiều, tôi vẫn giữ nguyên cách làm của mình. Tôi sử dụng AI mỗi ngày. AI giúp tôi tìm tài liệu nhanh hơn, gợi ý thêm góc nhìn, rà soát lỗi và tiết kiệm rất nhiều thời gian. Nhưng có một việc AI không thể làm thay tôi đó là hiểu.
Nếu tôi không hiểu bản chất của vấn đề, AI cũng không thể tạo ra một bài viết thực sự có giá trị, nó chỉ giúp diễn đạt lại những thông tin đang có theo một cách trôi chảy hơn. Tôi nghĩ đây cũng là điều mà nhiều người đang nhầm lẫn – AI không tạo ra kiến thức – Kiến thức vẫn đến từ việc người viết chịu khó tìm hiểu, kiểm chứng và suy nghĩ, AI chỉ giúp quá trình đó diễn ra nhanh hơn.
Điều thú vị là Google cũng đang ngày càng đánh giá nội dung theo hướng tương tự, mục tiêu của Google hay các công cụ AI không phải là tìm bài viết có nhiều từ khóa nhất, mà là tìm bài viết có khả năng trả lời câu hỏi của người dùng một cách rõ ràng và đáng tin cậy nhất.
Content là để con người đọc.
Một bài viết chỉ thực sự có giá trị khi có ai đó đọc xong và hiểu được điều họ cần, khi người đọc tìm thấy câu trả lời, họ sẽ dành nhiều thời gian hơn cho bài viết, tin tưởng người viết hơn và sẵn sàng quay lại khi cần. Theo tôi, đó mới là giá trị lâu dài mà một nội dung nên hướng đến.
Vì vậy, trước khi nghĩ đến SEO, AI hay bất kỳ thuật toán nào, tôi luôn tự hỏi một câu: Nếu hôm nay mình là người đang đi tìm câu trả lời, bài viết này đã đủ rõ để giúp mình hiểu chưa? Nếu câu trả lời là chưa, tôi sẽ tiếp tục viết lại, bởi với tôi một bài content tốt không phải là bài viết nhiều từ nhất hay tối ưu nhất, mà là bài viết giúp người đọc hiểu được điều họ đang tìm kiếm.
Suy cho cùng, Google không phải là người mua sản phẩm của bạn, AI cũng không phải là người sử dụng dịch vụ của bạn. Người đưa ra quyết định vẫn luôn là con người. Họ đọc bài viết của bạn để tìm câu trả lời, để giải quyết một vấn đề hoặc để hiểu hơn về một lĩnh vực nào đó.
Khi người viết hiểu bản chất của vấn đề, họ sẽ biết điều gì cần giải thích, điều gì có thể lược bỏ và điều gì thực sự quan trọng với người đọc và đó cũng là kiểu content mà tôi luôn muốn tạo ra. Không phải để chiều lòng thuật toán mà để khi ai đó đọc xong, họ có thể khép bài viết lại và nghĩ rằng: À, hóa ra là như vậy.
Mỗi người sẽ có một cách làm content riêng, có người bắt đầu bằng việc nghiên cứu từ khóa, có người dành nhiều thời gian để phân tích thuật toán hay tìm cách tối ưu SEO ngay từ đầu. Điều đó đều không sai, bởi mỗi người đều có mục tiêu và quy trình làm việc khác nhau.
Còn với tôi, điều tôi quan tâm trước tiên luôn là người sẽ đọc bài viết này: Họ đang muốn tìm hiểu điều gì, đang gặp khó khăn ở đâu và mình có thể giúp họ hiểu vấn đề rõ ràng hơn như thế nào.
Đó là lý do, dù cách làm content thay đổi rất nhiều theo thời gian, tôi vẫn muốn giữ cho mình một nguyên tắc đơn giản: Viết để người đọc hiểu, trước khi nghĩ đến việc viết để thuật toán đánh giá.
